Ostroga piętowa górna – objawy, przyczyny, leczenie i profilaktyka
Ostroga piętowa górna to zmiana przeciążeniowa występująca w miejscu przyczepu ścięgna Achillesa do kości piętowej. W przeciwieństwie do ostrogi piętowej dolnej, która wiąże się z rozcięgnem podeszwowym, ten typ dolegliwości dotyczy struktur po stronie tylnej pięty. Objawy pojawiają się zazwyczaj jako ból, tkliwość lub uczucie sztywności nad piętą – szczególnie podczas chodzenia, biegania lub wspinania się po schodach.
To schorzenie bywa mylone z zapaleniem ścięgna Achillesa. W praktyce klinicznej oba problemy często współistnieją, ponieważ przeciążenia tej okolicy działają jednocześnie na ścięgno, tkanki miękkie i miejsce ich przyczepu.
Jeśli chcesz poznać różnice między dwoma odmianami ostrogi, zobacz także artykuł o ostrodze piętowej dolnej: ostroga piętowa dolna – objawy i leczenie.
Czym jest ostroga piętowa górna?
Ostroga piętowa górna to kostna narośl lub zgrubienie na tylno-górnej części kości piętowej, w miejscu przyczepu ścięgna Achillesa. Powstaje jako reakcja na przewlekłe naprężenia i mikrourazy w tej strukturze. Organizm „dokłada” tkankę kostną, aby wzmocnić obszar przeciążenia.
Najbardziej dokuczliwe nie jest jednak samo zgrubienie kostne, lecz podrażnienie tkanek wokół ścięgna – prowadzące do bólu przy obciążaniu, porannej sztywności i ograniczenia ruchomości.
Najczęstsze przyczyny ostrogi piętowej górnej
Przewlekłe przeciążenia ścięgna Achillesa
Zbyt duże siły działające na ścięgno – szczególnie przy biegu, szybkich zmianach kierunku lub intensywnym treningu – mogą prowadzić do mikrourazów i zmian w miejscu przyczepu.
Skrócenie mięśni łydki
Ograniczona elastyczność mięśni tylnej taśmy zwiększa napięcie Achillesa i obciążenie pięty.
Niewłaściwe obuwie
Twardy zapiętek, sztywne cholewki czy brak amortyzacji mogą mechanicznie drażnić okolicę przyczepu.
Nadmierne obciążenie treningowe
Nagły wzrost intensywności aktywności, bieganie pod górę lub intensywne podskoki to typowe czynniki wyzwalające.
Wady biomechaniczne stopy
Pronacja, sztywność przodostopia lub niewydolność łuku podłużnego zmieniają linię obciążenia i zwiększają siły działające na ścięgno Achillesa.
Objawy ostrogi piętowej górnej
Najczęściej pojawiają się:
- ból z tyłu pięty, szczególnie przy chodzeniu lub bieganiu,
- tkliwość przy ucisku okolicy przyczepu Achillesa,
- poranna sztywność lub trudność w „rozchodzeniu” pięty,
- obrzęk lub zgrubienie tkanek w okolicy przyczepu,
- ból podczas wspięć na palce lub zeskoków.
W bardziej zaawansowanych przypadkach ból może pojawiać się nawet przy spokojnym chodzeniu lub po dłuższym siedzeniu.
Jak diagnozuje się ostrogę piętową górną?
Podstawą jest badanie kliniczne, w którym ocenia się ustawienie stopy, ruchomość stawu skokowego, elastyczność mięśni oraz napięcie ścięgna Achillesa. W razie potrzeby wykonuje się USG lub RTG, które pozwalają ocenić kształt i wielkość narośli.
Badanie chodu i analiza obciążenia pięty pomagają określić, które struktury są przeciążone i jaki wzorzec ruchu należy skorygować.
Metody leczenia ostrogi piętowej górnej
Ćwiczenia i praca z tkankami
Podstawą terapii jest odciążenie okolicy ścięgna i poprawa elastyczności mięśni łydki. W zależności od objawów stosuje się:
- delikatne rozciąganie ścięgna Achillesa i mięśni łydki,
- ćwiczenia ekscentryczne (bardzo skuteczne w przewlekłych dolegliwościach),
- terapię manualną i pracę na tkankach miękkich,
- lokalne chłodzenie przy nasilonym bólu,
- stopniową reedukację obciążeń i tempa aktywności.
Zmiana obuwia na bardziej elastyczne i z miękką piętą często przynosi znaczną ulgę. W niektórych przypadkach pomocne jest również ograniczenie aktywności obciążającej Achillesa na 1–2 tygodnie.
Wkładki ortopedyczne jako element terapii
Wkładki nie leczą ścięgna bezpośrednio, ale pomagają zmniejszyć siły działające na okolicę przyczepu, poprawiając warunki regeneracji. Dobrze dobrana wkładka:
- stabilizuje pracę pięty i kontroluje pronację,
- zmniejsza napięcie w obrębie ścięgna Achillesa,
- wspiera elastyczność łuku podłużnego,
- poprawia biomechanikę chodu, zmniejszając obciążenia tylnej części pięty.
Szczegółowe omówienie działania wkładek znajdziesz tutaj: jak działają wkładki przy ostrodze piętowej górnej.
Jeśli chcesz zobaczyć, jak wygląda proces diagnostyki i wykonania wkładek w gabinecie, zajrzyj na stronę: wkładki na ostrogę piętową – przebieg wizyty.
Profilaktyka ostrogi piętowej górnej
Najważniejsze elementy profilaktyki to:
- regularne rozciąganie mięśni łydki i ścięgna Achillesa,
- wzmacnianie mięśni łydki w funkcji,
- chodzenie w obuwiu z elastyczną piętą i miękkim zapiętkiem,
- unikanie nagłych skoków intensywności treningu,
- monitorowanie pracy stopy podczas biegania.
W przypadku nawracających objawów warto zgłosić się do fizjoterapeuty po indywidualny zestaw ćwiczeń i analizę chodu.
Podsumowanie
Ostroga piętowa górna wynika z przewlekłych przeciążeń ścięgna Achillesa i tkanek w okolicy tylnej pięty. Skuteczna terapia wymaga połączenia pracy nad elastycznością, kontrolą obciążeń oraz – jeśli jest taka potrzeba – wsparcia wkładkami ortopedycznymi, które poprawiają biomechanikę i zmniejszają napięcie tkanek.
Jeżeli chcesz uzupełnić wiedzę, zebrałem odpowiedzi na najczęściej zadawane pytania pacjentów: FAQ – ostroga piętowa.
