Zapalenie rozcięgna podeszwowego – biomechanika bólu i terapia wkładkami
Zapalenie rozcięgna podeszwowego to jedna z najczęstszych przyczyn bólu pięty. Pacjenci opisują je jako kłujący ból przy pierwszych krokach rano, sztywność po dłuższym siedzeniu lub narastające zmęczenie po całym dniu chodzenia. Choć często mówi się o „skrótach”, „przeciągniętym rozcięgnie” lub „ostrodze”, mechanizm problemu jest znacznie bardziej precyzyjny.
Rozcięgno podeszwowe to tkanka pracująca przy każdym kroku – jak sprężysta taśma stabilizująca łuk podłużny. Gdy siły działające na stopę są niewłaściwie rozłożone, rozcięgno reaguje przeciążeniem. Terapia wkładkami polega na zmianie tej mechaniki, a nie na „podparciu łuku”.
Co właściwie boli przy zapaleniu rozcięgna?
Źródłem bólu nie jest samo rozcięgno, lecz jego przyczep do guza piętowego. To miejsce, w którym włókna rozcięgna przechodzą w struktury kostne i gdzie kumuluje się największa siła przy każdym kroku.
Kiedy obciążenie jest zbyt duże lub nieprawidłowo skumulowane:
- przyczep reaguje mikrourazami,
- tkanki stają się wrażliwe na rozciąganie,
- pojawia się charakterystyczny ból poranny lub po odpoczynku,
- powstaje stan zapalny jako reakcja obronna.
To reakcja przeciążeniowa, nie strukturalna deformacja.
Biomechanika rozcięgna – dlaczego dochodzi do przeciążenia?
Rozcięgno podeszwowe pełni funkcję stabilizatora łuku podłużnego. Napina się, gdy stopa styka się z podłożem, i oddaje energię przy wybiciu. Problem pojawia się wtedy, gdy:
- łuk podłużny pracuje zbyt nisko,
- stopa nadmiernie rotuje do wewnątrz (pronacja),
- przodostopie przejmuje zbyt duże obciążenia,
- mięśnie krótkie stopy nie stabilizują wystarczająco łuku.
W takiej sytuacji rozcięgno jest wielokrotnie przeciążane. Wystarczy kilka tysięcy kroków dziennie, by tkanki zaczęły reagować bólem.
Co dzieje się w ruchu? Analiza chodu
Podczas chodu można wyróżnić trzy kluczowe momenty, które wpływają na rozcięgno:
- Kontakt pięty z podłożem – siła skupia się na guzach piętowych, a rozcięgno zaczyna się napinać.
- Faza śródstopia – łuk podłużny obniża się, a rozcięgno stabilizuje całą konstrukcję.
- Wybicie z palców – rozcięgno osiąga maksymalne napięcie.
Przy zapaleniu rozcięgna przeciążenie dotyczy głównie fazy przejścia między piętą a śródstopiem. To moment, w którym organizm zbiera największy „sygnał bólowy”.
Więcej informacji na temat klinicznych aspektów zapalenia rozcięgna podeszwowego, znajdziesz w artykule: Zapalenie rozcięgna podeszwowego: objawy, profilaktyka, leczenie.
Jak wkładki termoplastyczne wpływają na zapalenie rozcięgna podeszwowego?
Wkładki Blueberry Medical nie „usztywniają” stopy – zmieniają sposób, w jaki przenoszone są siły. To cztery główne mechanizmy terapeutyczne:
1. Odciążenie przyczepu rozcięgna
Precyzyjne ukształtowanie wkładki pod łukiem podłużnym zmniejsza napięcie rozcięgna przy każdym kroku. To kluczowe dla wygaszenia stanu zapalnego.
2. Redystrybucja sił w obrębie pięty
Dzięki termoformowaniu część obciążenia przenosi się na boczną i środkową część pięty oraz śródstopie. Skupiona siła nie „uderza” już w jeden punkt.
3. Stabilizacja pronacji
Nadmierna pronacja zwiększa rozciąganie rozcięgna. Wkładka ogranicza tę rotację, co zmniejsza przeciążenia.
4. Wsparcie sensomotoryczne
Termoplastyczna wkładka daje wyraźniejsze, uporządkowane bodźce. Mięśnie krótkie stopy pracują efektywniej, a stopa lepiej kontroluje ruch.
Informacje na temat badań, przebiegu wizyty i wykonania wkładek – znajdziesz na stronie wkładki ortopedyczne na zapalenie rozcięgna podeszwowego.
Najczęstsze mity o zapaleniu rozcięgna podeszwowego
„Muszę rozciągać rozcięgno, bo jest za krótkie.”
Problemem jest przeciążenie, nie długość. Intensywne rozciąganie często pogarsza objawy.
„Ostroga to przyczyna bólu.”
W większości przypadków ostroga to skutek długotrwałego napięcia, nie źródło dolegliwości.
„Potrzebuję twardej wkładki, żeby unieść łuk.”
Zbyt sztywne wkładki nasilają ból – brakuje im zdolności do pracy z ruchem.
Jak wygląda terapia w praktyce?
Terapia zapalenia rozcięgna obejmuje:
- analizę chodu i ocenę biomechaniczną,
- modelowanie wkładek termoplastycznych na stopie pacjenta,
- pracę nad mobilnością stopy i łydki,
- ćwiczenia mięśni short foot,
- stopniową adaptację do normalnej aktywności.
Najważniejsze jest stworzenie warunków, w których tkanki mogą się wyciszyć – bez nadmiernego rozciągania i bez agresywnej korekcji.
Zapalenie rozcięgna podeszwowego to przeciążenie tkanek, a nie ich trwała patologia. Kiedy uporządkujemy obciążenia i zmniejszymy napięcie rozcięgna, ból stopniowo ustępuje. Wkładki termoplastyczne są jednym z najbardziej logicznych narzędzi terapeutycznych – działają poprzez biomechanikę, a nie siłę. Jeżeli interesują Cię najczęściej poruszane problemy na temat zapalenia rozcięgna podeszwowego, przejdź do sekcji faq zapalenie rozcięgna podeszwowego, przygotowałem tam zbiór pytań i odpowiedzi z praktyki gabinetu.
